SELANİKLİ'NİN MASALINI YIKAN ADAM: İSMET İNÖNÜ

 

UĞUR MUMCU'NUN DİLİNDEN KARABEKİR-ATATÜRK KAVGASI – 85

 

Selanikli Atatürk’ün, 14 Mayıs 1918 günü akşamı Sadrazam Damat Ferit Paşa ve Genelkurmay Başkanı Cevat Paşa ile yaptığı görüşmeyi kendisinin ağzından aktaran Falih Rıfkı, ardından şunları söylüyor:

“9'uncu Ordu Müfettişliği'nin hareketini geciktirmek için artık bir sebep kalmamıştı. Bütün muameleler bitmiş, hazırlıklar tamamlanmıştı. Müfettişlik karargâhını Samsun'a nakledecek vapur 16 Mayıs günü Galata nhtrmında sabahtan akşama kadar hareket emri bekleyecekti. Mustafa Kemal, veda etmek üzere Erkânıharbiye-i Umumiye Reisliği'ne (Genelkurmay Başkanlığı’na) gitti.”

(Falih Rıfkı Atay, M. Kemal’in Mütareke Defteri ve 19 Mayıs, haz. Nurer Uğurlu, İstanbul: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık, Mayıs 1999, s. 152.)

Bugünkü İstanbul Üniversitesi o zamanlar Genelkurmay Başkanlığı idi.

Falih Rıfkı bunun ardından sözü yine Selanikli’ye bırakıyor:

"Reislik bürosundayım. Fevzi (Çakmak) Paşa'mn yerine Cevat Paşa tayin olunmuştur. Tam o gün Fevzi Paşa'dan vazifesini teslim alacakmış. Bu suretle her ikisi ile buluşmuş oluyorum. Cevat Paşa makammdadır, biz Fevzi Paşa ile karşısındayız. (…)

"Masa üstünde bir harita vardı. ... Fevzi Paşa'ya dedim ki:

"- Paşam vaziyeti nasıl mütalaa ediyorsunuz?" Gök gürler gibi bağırarak:

" - Anlamıyorum ki efendim... dedi (ve sağ elinin şahadet parmağı ile haritada İstanbul noktasını göstererek) buradaki rahatımızı feda etmemek için koskoca memleketi veriyoruz, bu ne akıldır?" İçimden sevindim ve daha ferahladım. Cevat Paşa da:

"- Öyle oluyor!" der gibi bakıyordu. Hatırımda iyi kaldıysa arkadaşlara şunları söyledim: 

" -Hakikat sizin dedikleriniz ve düşündüklerinizdir. Ben bunu ispat etmek için Anadolu'ya gidiyorum. Aramızda uzun görüşmelere lüzum olmadığını da görüyorum. Yalnız sizlerden bir şey bekliyorum: bana yardım edeceksiniz."

"- Tabii... Evet..." Cevat Paşa'ya döndüm:

"- Bilhassa siz paşam... Asıl salâhiyet makamında şimdi siz bulunuyorsunuz. Beraber yürüyebilecek miyiz?"

"- Elbette.."

"- O halde ilk iş olarak, Ulukışla taraflarında bulunurken şimendiferle nakillerine müsaade olunmayan Yirminci Kolordu'nun yürüyerek Ankara'ya hareket etmelerini emir buyurunz!" Önündeki bloknota işaret etti:

"- Emir vereceğim... dedi.

" - Sonra sizinle şahsen muhabere edebilmek (haberleşebilmek) üzere hususi bir şifre isterim."

"- Şimdi!" dedi, zile bastı, lazım gelenlere söyleyerek bana bunu da temin etti. Burada ilave edeyim: Aldatıcı vaatlerle Anadolu'dan İstanbul'a çağrıldığım vakit, hakiki sebebi bu şifre ile Cevat Paşa'dan sormuş ve (İngiliz) işgal kuvvetleri kumandanlığı tarafından bunda ısrar edilmekte olduğunu öğrenmiştim. Arkadaşlara veda ederek ayrıldım.”

(Atay, a.g.e., s. 152-4.)

Falih Rıfkı’ya 1926 yılında böyle konuşan Selanikli yalancı, bir yıl sonra, 1927 yılında, TBMM’de okuduğu Nutuk’una şu cümlelerle başlayacaktır:

“1919 senesi Mayıs'ının 19. günü Samsun'a çıktım. Genel vaziyet ve manzara:

“Osmanlı Devleti'nin dahil bulunduğu (Almanya’nın da içinde olduğu) grup, Harb-i Umumi'de (Birinci Dünya Savaşı’nda) mağlup olmuş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş, şartları ağır bir mütarekename (ateşkes) imzalanmış. Büyük Harbin uzun seneleri zarfında, millet yorgun ve fakir bir halde. Millet ve memleketi Harbi Umumi'ye sevk edenler, kendi hayatları endişesine düşerek, memleketten firar etmişler. Saltanat ve hilafet mevkiini işgal eden Vahdettin, soysuzlaşmış, şahsını ve yalnız tahtını temin edebileceğini tahayyül ettiği alçakça tedbirler araştırmakta. Damat Ferit Paşa'nın riyasetindeki (başkanlığındaki) kabine (hükümet); aciz, haysiyetsiz, korkak, yalnız Padişah'ın iradesine tabi ve onunla beraber şahıslarını koruyabilecek herhangi bir vaziyete razı.”

(Gazi M. Kemal, Nutuk, İstanbul: Kaynak Y., 2015, s. 31.)

Evet, yalan ve palavralardan ibaret uzun konuşmasının ilk cümleleri bunlar.

Sadece şu beş on satırlık laflarındaki yalanlarının içyüzünü anlatmaya kalkışsak koca bir kitap olur.

Osmanlı’nın mağlubiyetinden söz ediyor, fakat o mağlubiyetin pimini kendisinin Filistin’de İngiliz ordusunun önünden kaçarak çektiğini söylemiyor.

Osmanlı, düşmanlarının karşısında dört yıldır dayanıyordu. Çanakkale’yi geçmelerine izin vermemiş ve Kûtu’l-Amare’de de İngiliz ordusunu yenip esir almıştı.

Herşeyi mahveden, savaştan kaçma gibi tuhaf bir alışkanlığı bulunan Selanikli oldu. (Sözde Çanakkale’de kahramanlık yapmış.. Askere “Gidin ölün!” demek kahramanlık mı?! Bu kadarını ebem de der.. Kendisi neden askerinin başında hücum etmemiş, geride kalmış?)

Filistin’de karşısında yer alan İngiliz ordusunun başında bulunan General Allenby ile 1913 yılından, beş sene öncesinden tanışıyordu. İngiliz ajan Aubrey Herbert’in Londra’da kendisinin onuruna verdiği yemekte biraraya gelmişlerdi.

Şartları ağır Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasında da tuzu biberi var. Filistin’de kaçıp mağlubiyete neden olmasını yeterli görmemiş, ardından hemen (kafaya almış bulunduğu) iki aylık acemi padişah Vahideddin’e telgraf çekerek İngiltere ile “behemahal” (her ne pahasına olursa olsun) barış yapılması teklifinde bulunmuştu.

Yani, “Düşmanın şartları ne kadar ağır olursa olsun kabul edelim” diyordu.

Mütarekenin imzalanmasından iki hafta sonra da İstanbul'a gelip kapağı Pera Palas'a atmış ve gazetelere verdiği beyanatlarıyla İngilizler'e yağ çekmeye başlamıştı.

*

“Soysuzlaşmış, şahsını ve yalnız tahtını temin edebileceğini tahayyül ettiği alçakça tedbirler araştırmakta” diye tavsif ettiği padişah Vahideddin ise, bunu Anadolu’ya “Paşa, paşa, devleti kurtarabilirsin!” diyerek olağanüstü yetkilerle gönderen adam.

Üstelik Padişah, bunu, Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ve onun gibi düşünen subaylar istemedikleri, engel olmaya çalıştıkları halde yapmış.. Şeyhülislam'a, sadık yaveri M. Kemal hakkında suizanda bulunduğunu, onun "âteşîn bir zekâ" olduğunu söylemiş. (Selanikli ona kim bilir ne yağlar çekti ki aklını bu kadar çeldi.)

Gerçekte soysuzlaşmış olan, Selanikli’nin ta kendisi.. Şahsını ve yalnız müstakbel tahtını (cumhurbaşkanlığı koltuğunu) düşündüğü için, İngiliz Gizli Servisi’nin Türkiye şefi Robert Frew ile (Nutuk’unda da itiraf etmek zorunda kaldığı) gizli saklı başbaşa görüşmeler yapmış, onlarla alçakça işbirliği içine girmiş.

*

İşbirliği yaptığını, İngilizler’in alçakça bir “karar”ının piyonu olmayı kabul ettiğini zanla ve tahminle mi söylüyoruz?

Hayır, bunu en yakın adamı, sırdaşı, dönemin en önemli tanığı söylüyor: İsmet İnönü.

Ne yazık ki, bu milletin fertleri Kemalist eğitim sistemi yüzünden aptallaştırıldığı ve balık hafızalı hale geldiği için, İnönü’nün ifşaatını tekrar tekrar hatırlatmak zorunda kalıyoruz, fakat angut kafalar, yüz defa bile okusalar, bin defa bile duysalar da, 15 dakika sonra unutuyorlar.

Evet, Selanikli yalancının sağ kolu, başbakanı, Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı, İstiklal Harbi’nin Batı Cephesi Komutanı, CHP’nin ikinci genel başkanı Orgeneral İsmet İnönü şunu demiş bulunuyor:

"İstiklâl mücadelesinin başarısı da esasında İngilizlerin buna karar vermesi ve diğer müttefikleri de bunu kabule mecbur etmesiyle mümkün olmuştur."

(Milliyet Gazetesi‘nin 29 Ekim 1973 tarihli sayısından aktaran Fikret Başkaya, Paradigmanın İflası, İstanbul: Yordam Kitap, 2018, s. 60.)

*

İnönü İstiklal Harbi’nin Batı Cephesi Komutanıydı. Doğu Cephesi Komutanı Kâzım Karabekir’in şahitliğini de aktaralım:

“Yeni Sabah'ta Rıza Tevfik'in [Bölükbaşı] hatıralannda dikkate şayan parçalar var. Dün [Sadrazam] Damad Ferid'in şu sözleri yazılmıştı: ‘Mustafa Kemal Paşa'yı müfettiş olarak tayin etmemizi isteyen İngilizlerdi. Şimdi de geri almamızda ısrar ediyorlar.’

“Merhum Karabekir, bana bir gün, Mustafa Kemal'in İngilizlerle anlaşarak Milli Mücadele'ye girdiğini, İngilizlerin [komünist devrimini yapmış olan] Ruslara karşı Türkiye'den daha iyi bir mukavemet [direniş] cephesi kuramayacaklannı anladıklannı söylemişti.”

(Samet Ağaoğlu, Siyasî Günlük, haz. Cemil Koçak, İstanbul: İletişim Y., 1992, s. 219.)

Kim soysuzlaşmış, kim alçakça tertipler içine girmiş, belli oluyor.

Selanikli, hükümetin başındaki sadrazam (başbakan) olarak kendisinin önüne her türlü imkânı seren Damat Ferit Paşa ile, onun başkanı olduğu hükümet içinse, “aciz, haysiyetsiz, korkak, yalnız Padişah'ın iradesine tabi” diyor.

Evet, yalnız Padişah'ın iradesine tabiler.. Selanikli gibi İngiliz'in iradesine, "karar"ına teslim olmamışlar.

Ve bu ("İhtimal bazı kafalar kesilecektir" vecizesinin mucidi) katil palavracı, Falih Rıfkı’ya söylemiş olduğu gibi, o kabinenin (hükümetin) Savunma Bakanı Şakir Paşa’ya dalkavukluk yapıp elini öpebilmiş durumda.

O kadar haysiyetli ve şahsiyetliydin de niye onun elini öpmek, yağcılık yapmak yerine, “Paşa paşa, aciz, haysiyetsiz ve korkaksın, yalnız Padişah'ın iradesine tabisin” demedin, diyemedin?

*

Korkağın önde gideni kendisi.. Hayatı boyunca kendisinden güçlü olanların karşısında iki büklüm olmuş durumda.. Buna Vahideddin de, İngiliz Kralı Edward da, Çerkez Ethem de, Franklin Bouillon da dahil.. 

Çapanoğlu isyan ettiğinde yardıma çağırdığı Çerkez bunu, Fevzi Paşa'yı ve İsmet İnönü'yü "fırçaladığında" karşısında alttan almış, yağ çekmiş durumda.

Ali Şükrü Bey'i katlettirdiği Topal Osman, kendisini "sattığı" için bunu Çankaya Köşkü'nde kuşattığında kadın çarşafı giyerek kaçıp gitmeyi yeğlemiş. (İpek Çalışlar, Latife Hanım adlı kitabında ayrıntılarıyla anlatıyor.)

Karşısındakiler zayıf ve silahsız olduğunda ise esip gürlemiş, kahramanlık taslamış: "İhtimal bazı kafalar kesilecektir."

Nankör ve yalancı Selanikli için aciz denilemez, fakat bu yalanları söyleyerek haysiyetsizliğini belgelemiş bulunuyor.

Haysiyetsizliğinin bir başka belgesi, Erzurum Kongresi’nin bittiği günün gecesi hempaları Mazhar Müfit ile Süreyya’ya Osmanlı Devleti’ni yıkacağını, cumhurbaşkanı olacağını müjdelemesi.

O namüsait şartlarda nasıl bu kadar emin konuşabiliyor?

Çünkü haysiyetsiz adam, İsmet İnönü ile Kâzım Karabekir’in açıkladığı gibi, İngilizler’le anlaşıp devlete ve millete ihanet etmiş durumda.

Mazhar Müfit’in yazdığı gibi, gündüz kongrede müftü efendi gibi “siyasal İslamcı” ağzıyla konuşuyor, dua ediyor, takiyye yapıyor, "din istismarı"nın nirvanasında geziniyor, gece ise devlete ve millete olan ihaneti ile din düşmanlığını Mazhar Müfit’in not defterine kaydettiriyor.

Bundan daha büyük bir haysiyetsizlik, şahsiyetsizlik ve alçaklık olabilir mi?!

*

Mevzuya dönelim.. Selanikli Fevzi Çakmak’a “Paşam vaziyeti nasıl mütalaa ediyorsunuz (değerlendiriyorsunuz)?” demiş. O da “Buradaki rahatımızı feda etmemek için koskoca memleketi veriyoruz, bu ne akıldır?" diye konuşmuş.

Böyle konuşmalarının nedeni, o gün (15 Mayıs 1919) Yunan’ın İzmir’e çıkarma yapmış olması.

Bunun üzerine, Selanikli güya (amiri durumundaki) Fevzi ve Cevat Paşalara (eski ve yeni Genelkurmay Başkanlarına) şunu demiş:

"Hakikat sizin dedikleriniz ve düşündüklerinizdir. Ben bunu ispat etmek için Anadolu'ya gidiyorum. Aramızda uzun görüşmelere lüzum olmadığını da görüyorum. Yalnız sizlerden bir şey bekliyorum: bana yardım edeceksiniz."

Bu hikayeye göre, eski ve yeni Genelkurmay Başkanları “Yunan’a haddini bildirmeli, vatanı savunmalıyız” demişler.. Bu da onları tasdik ediyor, “Hakikat sizin dedikleriniz ve düşündüklerinizdir” diyor.

Tabiî olay gerçekte tam böyle değil.. Selanikli, kendi kahramanlık masalını inşa için hikâyede oynamalar yapıyor. Doğrusu şu: Eski ve yeni Genelkurmay Başkanları bu büyük yalancıya şunu demiş durumdalar:

"Hakikat sana bu anlattıklarımız gibidir. Seni, bunu ispat etmen, hayata geçirmen için Anadolu'ya olağanüstü yetkilerle ve bol parayla gönderiyoruz. Aramızda uzun görüşmelere lüzum da yok. Sana elimizden gelen her türlü yardımı yapacağız."

*

Selanikli yalancı, hikâyeyi ters çeviriyor. Tıpkı, İngiliz işbirlikçisi hain kendisi olduğu halde, Padişah Vahideddin’i İngiliz işbirlikçisi hain göstermiş olması gibi.

Halbuki, İngilizler’in adamı olduğunu İsmet İnönü ile Kâzım Karabekir itiraf etmiş durumdalar. Karabekir, onun Anadolu'da tutunmasını sağlayan adam.

Ancak, hikâye Selanikli’nin anlattığı gibi olsaydı bile, yine de onun yalancı olduğunu, bu anlattıklarına bakarak söylemek gerekirdi.

Çünkü, Cevat ve Fevzi Paşalarla arasında geçtiğini söylediği konuşma, Osmanlı Devleti tarafından Anadolu’ya “gizli görev”le gönderilmiş olduğunu ispatlıyor. 

Kendi itirafıyla..

Verilen yetkiler, sunulan imkânlar bunu ispatlamakla birlikte, bu tür sözleriyle kendisi de farkında olmadan itirafta bulunmuş durumda.

Artistlik yapacak ya, sanki karşısındakiler değil de kendisi Genelkurmay Başkanı'ymış gibi, emir verir pozlarda konuşmuş olduğu masalını anlatıyor. Cevat Paşa'ya adeta emir vermişmiş de, o da hemen not almışmış da, yapmışmış da..

İstiklal Mahkemeleriyle, "İhtimal bazı kafalar kesilecektir" nutuklarıyla meydanı boşaltmış ya, salla gitsin!.. 

Nasıl olsa itiraz eden kimse yok, insanlara kafaları lazım.

Hukukçuların çok iyi bildiği "hayatın olağan akışı" diye birşey var.. Anlattıklarının bir bölümü "hayatın olağan akışı"na aykırı zırvalar durumunda.

*

Genelkurmay Başkanı Cevat Paşa ile arasındaki “hususî” (özel) şifre de, söz konusu “gizli görev”in bir parçası.. Aynı zamanda, gizli görevin kanıtı..

Selanik’in yalancısı burada da olayı ters çeviriyor, özel şifreyi kendisi istemiş gibi konuşuyor.

Özel şifre meselesi muhtemelen önceki akşam Sadrazam’ın evinde yedikleri yemek sırasında gündeme gelmiştir.

Devlet sana bu kadar yetki verecek, cebine para dolduracak, altına (o zaman nadir bulunan) iki otomobil çekecek, seni Van’dan Ankara’ya kadar geniş bir coğrafyada Anadolu genel valisi haline getirecek, hem vali ve kaymakamlara hem de bütün askerî birliklere hükmedecek mevkiye çıkaracak, ve de sana haberleşme için özel şifre vermeyecek.. Senin için "Saldım çayıra, Mevlam kayıra.." diyecek.

Olacak şey mi?!

İsmet İnönü’nün itiraf etmiş bulunduğu üzere İngilizler’in “karar”ının taşeronluğunu kabul ederek (cumhurbaşkanlığı koltuğu tutkusu yüzünden) devletine ve milletine ihanet etmiş olan Selanikli, bütün olayları tersyüz ederek anlatmış durumda.

Az buz değil, büyük yalancı.. 

Bir ara "siyasal İslamcı" gibi görünmüş olan büyük "siyasal dolandırıcı"..

SELANİKLİ BÜYÜKTÜ, BÜYÜK HAİNDİ

 

UĞUR MUMCU'NUN DİLİNDEN KARABEKİR-ATATÜRK KAVGASI – 84

 

Selanikli Atatürk’ün Falih Rıfkı’ya söylediği ve onun da M. Kemal’in Mütareke Defteri adlı kitabına aldığı sözleri üzerinde duruyorduk.

Kendisini “vatan kurtaran kahraman aslan”, Osmanlı Devleti padişahını ve Osmanlı hükümetini ise basiretsiz, politikasız, düşüncesiz, ne yapacağını bilmez budalalar hatta hainler gibi göstermek için yalan üstüne yalan söylemiş, birbirini çürüten çelişkili ve tutarsız açıklamalar yapmış durumda.

Sözde ne yapacağını kendisinden başkası bilmiyor, görünüşte İngilizler’in Osmanlı Devleti’ne dayattığı (ihanet anlamına gelen) bir görevi kabul etmiş durumda, fakat, milletin ve vatanın selameti için Osmanlı Devleti ileri gelenlerine yalan söyleyerek onları aldatıyor.

Evet, aynen böyle söylüyor. Aldatma kelimesini kendisi kullanıyor. Nakleden Falih Rıfkı..

Fakat nasıl oluyorsa, Harbiye Nezareti’nin ve Osmanlı Genelkurmayı’nın (şimdiki İstanbul Üniversitesi) bahçe duvarları içinde yer alan Bekirağa Bölüğü’ne (Hapishanesi’ne, şimdiki Siyasal Bilgiler Fakültesi binasına) gittiğinde, oranın müdürü Ali Bey’in, onun Anadolu’ya aslında ne için gitmekte olduğunu bildiğini görüyor.

Ali Bey biliyor, fakat Osmanlı Devlet erkânı bilmiyor.. 

Selanikli’nin (iddia edildiği gibi dâhi değilse de) zeki ve kurnaz olduğu doğru, fakat bunu söyleyerek açık verdiğinin farkında değil.

Sinema filmlerine bakmayın, gerçek hayatta kusursuz cinayet de, kusursuz ihanet de yoktur.. 

Bulamazsınız.

*

Selanikli sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Bütün koğuşta serbesçe dolaşmak istediğim için [Müdür Ali Bey’e], benimle beraber gelmemesini söyledim.

"Önce Fethi Bey'i gördüm. Bir köşeye çekildik. Vaziyeti hikâye ettim. Sonra koğuşları dolaştık. … Mahremlerimizle Ali Bey'le [hapisten kaçıp Anadolu’ya geçmeleri yönünde] bir tertip yapmak mümkün olacağını konuştuk. …

“Yunanlılar İzmir'e asker çıkarmazdan biraz önce, galiba mayısın 14'üncü günü, Sadrazam Damat Ferit Paşa'mn Nişantaşı'ndaki evine akşam yemeğine davetli idim. Muayyen saatte gittim. Benden başka henüz kimse yoktu. Kısa birkaç kelimeden sonra uzunca bir durgunluk devam etti: Kendisinde (onu) Harbiye Nazırı (Şakir Paşa) ile beraber gördüğüm zamanki samimiyetten eser yoktu. Benimle yalnız kalmaktan sıkılıyor gibi idi. Bir aralık saatine baktı:

"- Acaba nerede kaldı?" 

"- Birini mi bekliyordunuz, efendim!"

"- Evet, Cevat Paşa Hazretleri gelecekti."

“Gene sükût... Biraz sonra Cevat Paşa salona girdi. Hemen üçümüz beraber yemek salonuna geçtik. Sofrada çatal ve tabak tıkırtılarından başka ses yok. Üçümüz de susuyoruz. İçimden gelen suallere kendi kendime içimden cevap vermeye çalışıyordum. Her halde benimle konuşacak bazı şeyleri olmalı idi. Belki de çok ehemmiyetli meseleler vardır, sofradan sonraya saklıyordur, diyordum. Yemeğin sonuna yaklaşmıştık. Sadrazam Paşa kısa bir cümlesi ile beni vehimlerimden kurtardı. Cevat Paşa'ya ve bana bakarak:

"- Yemekten soma biraz görüşelim" dedi.

"- Emir buyurursunuz!"

"Ortasında genişçe bir masa bulunan çok dar, fakat hoş bir salon, daha ayakta iken Sadrazam dedi ki:

"- Bir harita getirsek de Müfettiş Paşa onun üzerinde izahat verse..." Kipert'in atlası geldi, Anadolu paftasını bulduk. Sadrazam Paşa'ya baktım,

"- Ne cihetlerden izahat emir buyuruluyor" dedim.

"- Mesela, dedi, Samsun ve havalisinde ne yapacaksınız?"  Kelimeler adeta ağzımdan dökülmeye başladı:

"- Efendim, dedim, İngiliz raporlarına göre Samsun ve havalisinde bazı karışıklıklar varmış... Biraz mübalağalıdır, zannediyorum. Ne de olsa bunlar basit şeyler... Yerinde yapacağımız tetkikat ile hallederiz. Şimdiden isabetli bir şey söylememekten korkarım." Cevat Paşa'ya döndü:

"- Siz ne dersiniz?" Cevat Paşa pek tabii bir tavırla:

"- Öyledir efendim, bu gibi işler yerinde hallolunur." Kanaat getirmemiş görünen Sadrazamın kafasında daha büyük bir endişe, sual şekli arıyordu. Derken biraz heyecanlı bir sesle sordu:

"- Pekâlâ, siz bana harta üzerinde nerelere kadar kumanda edeceksiniz, gösterir misiniz? " Vesveseye düştüğü noktayı hemen anlamıştım:

"- Efendim henüz ben de pek iyi bilmiyorum, belki... takriben... (Kipert'in küçük hartasına elimi koyarak) ihtimal şu kadar ufak bir parça..." diye bazı vilayetleri gösterdim ve manalı bir tarzda Cevat Paşa'nm yüzüne baktım. Ben haritadan elimi kaldırırken o da ilave etti:

"- Efendim, dedi, Paşa tabii o mıntıkadaki kuvvete kumanda edecek... Zaten nerede kuvvet kaldı ki..." Sözünü tamamlarken, vaziyetin hiç de ehemmiyetli olmadığını anlatmak istermiş gibi, masadan uzaklaşır gibi oldu. İçimden Cevat Paşa'ya teşekkür ediyordum. Her birimiz birer koltuğa çekildik ve kahvelerimizi içmeye başladık. Damat Paşa ferahlamış gibi idi:

"- Ne vakit hareket edeceksiniz? "

" - Ne vakit emir buyurulursa... Ben hazırım, arzu ederseniz yarın veya öbür gün..."

"- Zatı-ı şahaneyi (Padişah'ı) ziyaret ettiniz mi? "

" - Hayır efendim",

" - Ziyaret etmeden mi gideceksiniz?"

"- İrade buyurulmadı."

"- Ben irade-i seniyeyi tebliğ ediyorum, yarın kendilerini ziyaret ediniz!"

"- Peki efendim!" Sadrazamın konağından çıktıktan soma, Cevat Paşa ile kol kola, karanlıkta, Nişantaşı caddesinden Teşvikiye'ye doğru sık adımlarla ilerliyorduk. Cevat Paşa samimi bir lisanla bana sordu:

"- Bir şey mi yapacaksın Kemal?"

"- Evet Paşam, bir şey yapacağım!"

"- Allah muvaffak etsin!"

"- Mutlaka muvaffak olacağız!"

“Birbirimizden ayrıldık!”

(Falih Rıfkı Atay, M. Kemal’in Mütareke Defteri ve 19 Mayıs, haz. Nurer Uğurlu, İstanbul: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık, Mayıs 1999, s. 149-52.)

*

Selanikli’nin bu sözleri üzerinde durmak gerekiyor.

“Yunanlılar İzmir'e asker çıkarmazdan biraz önce, galiba mayısın 14'üncü günü, Sadrazam Damat Ferit Paşa'mn Nişantaşı'ndaki evine akşam yemeğine davetli idim” diyor.

Verdiği tarihin “galiba”sı yok, tarih doğru, İzmir’in işgal tarihi ise bir gün sonrası, yani 15 Mayıs. Ve Selanikli ertesi gün, yani 16 Mayıs’ta da Samsun’a doğru yola çıkacaktır.

Yemeğe davetli olan sadece Selanikli değil, bir kişi daha var: Cevat Paşa. 

Cevat Çobanlı.

Cevat Paşa, Selanikli’den 11 yaş büyük, 1870 doğumlu. Malatya-Arapgirli Müşir Şakir Paşa’nın oğlu. 19 Aralık 1918 – 13 Ocak 1919 tarihleri arasında 25 gün süreyle hükümette Harbiye Nazırı (Savunma Bakanı) olarak görev yapmış durumda. Yani eski bakan.

Selanikli, malum kurnazlığıyla, Cevat Paşa’nın o gün yemeğe niçin katılmış olduğu hususunu atlıyor. Oraya geliş nedeni, yeni Genelkurmay Başkanı olmasıydı. Ataması o gün yapılmış bulunuyordu.

Sadrazam’ın bunları davet etmiş olması da, doğal olarak, salt yemek yemek için değil. "Gönül ne kahve ister ne kahvehane, gönül sohbet ister kahve bahane" fehvasınca, asıl maksat, Sadrazam’ın, yeni Genelkurmay Başkanı ve Selanikli ile, Anadolu’da Selanikli’nin, ("herkesin bildiği sır" mahiyetindeki sözde) “gizli görev”i çerçevesinde yapacaklarını son bir kez daha konuşmak istemesiydi.

Durum buyken Selanikli, ne Cevat Paşa’nın yeni görevinden bahsediyor, ne de onun neden orada olduğu hususundan. 

Bir sadrazam, seninle önemli bir meseleyi konuşmayacaksa seni niye evine yemeğe davet etsin!

Hem de sıkılma pahasına!..

*

Olayı çarpıtmak ve gerçekleri gizlemek için kırk takla atan Selanikli siyasal dolandırıcı, Sadrazam’ın bir sorusuna, dediğine göre, şöyle cevap vermişmiş:

"- Efendim, dedim, İngiliz raporlarına göre Samsun ve havalisinde bazı karışıklıklar varmış... Biraz mübalağalıdır, zannediyorum. Ne de olsa bunlar basit şeyler... Yerinde yapacağımız tetkikat ile hallederiz. Şimdiden isabetli bir şey söylememekten korkarım."

Lafa bak, İngiliz raporlarından bahsediyor.. Sanki Sadrazam’ın o raporlardan haberi yok. 

Seni görevlendirmelerinin nedeni zaten o raporlar.. 

Mübalağalı olduğunu da zaten Sadrazam daha baştan İngilizler’e söylemiş, “Böyle birşey olamaz, bana üç gün müsaade edin, araştırayım, gerekeni yapayım” demiş. 

Bu boşboğaz da tutmuş tereciye tere satıyor. (Daha doğrusu bize anlattığı hikâye böyle.. Yoksa, Savunma Bakanı Şakir Paşa'nın elini teşekkür babından öpen bu dalkavuk, Sadrazam'a kim bilir ne yağlar çekmiştir.)

Lafa bak, ne de olsa bunlar basit şeylermiş.. Sadrazam'a öyle demişmiş..

Selanik’in kurnazı, bunlar basit şeyler de sana niye o kadar geniş yetkiler verdiler, cebine o kadar para koydular, altına iki otomobil çektiler, yanına 30’a yakın (kendi seçtiğin) adamları kattılar?

Mesele basit fakat sana Van’dan Ankara’ya kadar geçerli Anadolu genel valiliği yetkileri veriyorlar. Hem vali ve kaymakamlara, hem de tüm subaylara amir oluyorsun. Adın müfettiş, yetkilerin neredeyse padişahta bile yok.

Bunlar basit şeylerse, ve de sana bütün bu “kıyak”ları yaptılarsa, demek ki işin içinde “basit olmayan başka hesap” var ve sen millete yalan söylüyorsun. Söyledin.

Evet, Selanikli yalancının tekiydi.. Bu sözleri de, çocukların bile kanmayacağı türden saçmasapan uydurmalar..

Karşımızda bir küçük deccal (deccalcik) var. (Deccal Arapça’da “çok yalancı” anlamına geliyor.)

*

Güya, Cevat Paşa ile de arasında şöyle bir konuşma geçmiş:

“Cevat Paşa samimi bir lisanla bana sordu:

"- Bir şey mi yapacaksın Kemal?"

"- Evet Paşam, bir şey yapacağım!"

"- Allah muvaffak etsin!"

"- Mutlaka muvaffak olacağız!"

Böylece Selanikli, Murat Bardakçı’nın bir kitap yazıp savunduğu tezini doğrulamış oluyor: Anadolu’ya gidişi, gönderilişi, bir devlet operasyonu.

Selanikli bunu gizlemek için kırk takla atmış, yalan üstüne yalan söylemiş durumda, fakat böyle arasıra ağzından kaçırmaktan da kurtulamamış.

İmdi, Cevat Paşa’nın "Bir şey mi yapacaksın Kemal?" derken “şey”den kastı herhalde İngilizler’in istediği şey değil.

Ve de İngilizler’in istediği şey için “Allah muvaffak etsin!” diyecek hali yok.

*

Evet, Osmanlı Devleti, Selanikli’yi Anadolu’ya “İngilizler’in istemediği birşeyi” yapması için gönderdi. Fakat Selanikli devlete ihanet etti, İngiliz Gizli Servisi’nin İstanbul şefi Robert Frew vasıtasıyla anlaşmış olduğu İngiliz devletinin istediği şeyi yaptı, Osmanlı’yı sırtından hançerledi, devleti yıktı.

Anadolu’ya gidişinin üzerinden daha üç ay bile geçmemişken, Erzurun Kongresi’nin bittiği günün gecesinde hempaları Mazhar Müfit ile Süreyya’ya “yapacağı şey”i açıkladı: Devleti ve dini yıkacaktı. 

Milleti İngiliz’in kültürel sömürgesi, uydusu, bağımlısı haline getirecekti. 

İstiklal diye diye milletin istiklalinin köküne kibrit suyu dökecekti.

Selanikli büyük haindi!

*

Son sözü söyleme hakkı yine Selanikli Mustafa Atatürk’ün sağ kolu, başbakanı, Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı, İstiklal Harbi’nin Batı Cephesi Komutanı, CHP’nin ikinci genel başkanı Orgeneral İsmet İnönü'nün:

"İstiklâl mücadelesinin başarısı da esasında İngilizlerin buna karar vermesi ve diğer müttefikleri de bunu kabule mecbur etmesiyle mümkün olmuştur."

(Milliyet Gazetesi‘nin 29 Ekim 1973 tarihli sayısından aktaran Fikret Başkaya, Paradigmanın İflası, İstanbul: Yordam Kitap, 2018, s. 60.)

GARİPLERİN HALİNİ YİNE GARİPLER BİLİR, HAİNLER DEĞİL

 

SULTAN VAHDEDDİN

 

Cevdet Küçük 

(TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-vi)

 

4 Ocak 1861’de Dolmabahçe Sarayı’nda doğdu. Babası Sultan Abdülmecid, annesi Gülistü Kadınefendi’dir. Altı aylıkken babası, dört yaşında iken annesi öldüğünden üvey annesi Şâyeste Hanım tarafından büyütüldü. Özel hocalardan ders alarak ve Fâtih Medresesi’nde verilen bazı derslere devam ederek kendini yetiştirdi. Ağabeyi II. Abdülhamid’in hediye ettiği Çengelköy’deki köşke yerleşti ve padişah oluncaya kadar burada yaşadı. … Sultan Mehmed Reşad vefat edince (3 Temmuz 1918) VI. Mehmed adıyla tahta çıkarıldı. Ancak daha çok Sultan Vahdeddin (Vahîdeddin) olarak anıldı.

Millî Meclis huzurunda yemin ettikten sonra Talat Paşa hükümetini görevinde bırakan VI. Mehmed ilk iş olarak sarayda özel bir kurmay teşkilâtı kurup savaşı buradan izledi…. Padişahın fahrî yaveri unvanı verilmiş olan Mustafa Kemal Paşa padişaha çektiği telgrafta barıştan başka yapılacak bir şey kalmadığını bildirdi (7 Ekim 1918).

…  Padişaha bir telgraf gönderen Mustafa Kemal Paşa, hükümeti Ahmed İzzet Paşa’nın kurmasını ve kendisinin de Harbiye nâzırı yapılmasını istedi. Padişah da hükümeti kurma görevini yaveri Ahmed İzzet Paşa’ya verdi (14 Ekim 1918). Harbiye nâzırlığını kendi üzerine alan Ahmed İzzet Paşa, kabineye Mustafa Kemal Paşa’nın grubundan Rauf (Orbay) ve Fethi (Okyar) beyleri de aldı. Padişah mütareke heyetinin başına eniştesi Damad Ferid Paşa’yı getirmek istiyordu. Sadrazam buna karşı çıktı ve Bahriye Nâzırı Rauf Bey’in başkanlığındaki Türk heyeti Mondros Mütarekesi’ni imzaladı (30 Ekim).

Saltanatının daha dördüncü ayını bile doldurmadan zor duruma düşen VI. Mehmed zaman kazanmaya çalıştı. …

İtilâf devletleri, asayişin sağlanması için subayların Anadolu’daki birliklerin başına tayinine izin verdiler. Mustafa Kemal Paşa da Dokuzuncu Ordu müfettişliğine tayin edildi (30 Nisan). Görevi İngilizler’in şikâyet ettikleri asayişi sağlamaktı. Ancak kendisine verilen tâlimatnâmeye göre mülkî ve idarî personele de emir verme yetkisine sahipti. Ayrıca yetkileri sadece Dokuzuncu Ordu bölgesiyle sınırlı olmayıp bütün Anadolu’yu kapsıyordu. …

Siyasî eğilimlerini dışa vurma konusunda son derece ihtiyatlı davranan padişah Mustafa Kemal Paşa’yı geri getirme çabalarına ilgisiz kaldı. Hükümet bir genelgeyle Mustafa Kemal’in azlini ilân ettiği halde (23 Haziran) padişah sessiz kalmayı tercih etti. Üçüncü Ordu müfettişi imzasıyla padişaha telgraf çeken Mustafa Kemal Paşa hükümetin tutumundan şikâyet etmiş, zorlanırsa görevinden istifa edip milletin sinesinde kalarak mücadeleye devam edeceğini bildirmişti. Padişah da verdiği cevapta, İngilizler’in hükümete baskı yaparak kendisine haysiyet kırıcı muamelede bulunmalarından çekindiğinden istifa edip İstanbul’a gelmesini doğru bulmamaktaydı. Azlini de uygun görmemekte, harbiyeden iki ay izin alarak durum belli oluncaya kadar istediği bir yerde dinlenmesini tavsiye etmekteydi…..

Padişahın İstanbul’un işgalinden sonraki dönemde İngilizler’le yaptığı resmî temaslarında tek konu şahsî güvenliğinin sağlanmasıydı. …

VI. Mehmed ise daha sonra yazılan hâtıratında kaçmadığını, hicret ettiğini söyleyecektir. Saltanatsız bir hilâfeti red veya kabul etmek mecburiyetinde bırakıldığını, buna karşı koyma veya baş eğme imkânını bulamadığını, etrafını saran kör ve nankörlerden bunaldığını, kamuoyunun yatışmasına ve durumun açıklık kazanmasına kadar geçici olarak tehlikeli bölgeden ayrılmaya karar verdiğini, kutsal topraklara gitmek için bir istasyon demek olan Malta’nın seçimini ehvenişer saydığını, Peygamber’in yolundan giderek diyanet ve İslâmî saltanat aleyhine hareket etmekte olanlardan ayrılıp hicret ettiği halde ecdadından miras kalan saltanat hakkından ve hilâfetten hiçbir zaman feragat etmediğini belirtecektir.

… Mehmed Vahdeddin bu eleştiriler karşısında bütün İslâm âlemine hitaben bir beyannâme neşretti. Şerîf Hüseyin’in engellemesi yüzünden dağıtılamayan beyannâmenin bir özeti el-Ehrâm’da yayımlandı (16 Nisan 1923). Bu beyannâmede Mehmed Vahdeddin icraatını savunmakta, hakkındaki suçlamalara cevap vermekte, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını suçlamakta, onu Anadolu’ya kendisinin gönderdiğini, sonradan hükümetini tanımadığı için cezalandırılması maksadıyla üzerine güç gönderilmesini gerekli gören kabineye göz yumduğunu, Ankara-İstanbul ikiliğini önlemeye çalıştığını, hilâfetin saltanattan ayrılmasına karşı çıktığından dolayı vatan haini olarak suçlandığını, hilâfet makamının şeref ve haysiyetini korumak için geçici olarak tahtından, vatanından, huzur ve rahatından ayrı düşmeyi bile göze aldığını, hilâfet hakkında Ankara’da verilen hükmü kesinlikle kabul etmediğini belirtmekteydi (Bardakçı, s. 307-312, 447-452). …

Mehmed Vahdeddin, yakınlarının ve yanında çalışanların ifadesine göre iyimser ve sabırlı bir kişiliğe sahipti; sarayında nazik ve müşfik bir aile babasıydı; dışarıda ve bilhassa resmî törenlerde ise soğuk, çatık kaşlı ve ciddi durur, kimseye iltifat etmezdi; dinî geleneklere çok önem verirdi; saray dedikodularını bilmez ve yanında konuşulmasından hoşlanmazdı. Resmî olmayan sohbetlerinde bile daima ciddiyetiyle dikkat çekerdi. Yine söz konusu kaynaklar onun, zeki ve çabuk kavrayışlı olduğunu, ancak gayet evhamlı, kararsız ve o nisbette inatçı mizacı bulunduğunu maiyetinin ve bilhassa itimat ettiği kişilerin tesiri altında kaldığını belirtirler.

VI. Mehmed ileri seviyede edebiyat, mûsiki ve hat sanatlarıyla uğraşmıştır. Besteleri tahtta bulunduğu yıllarda sarayda icra edilmiştir. Tâif’te iken arka arkaya bestelediği şarkıların güfteleri daha çok vatan hasretini ve geride bıraktıklarından haber alamamanın acılarını terennüm etmektedir. Ona ait altmış üç eser tesbit edilmekle birlikte ancak kırk bir eserinin notaları mevcuttur. Şairliğine örnek teşkil edebilecek şiirleri sadece şarkılarının yine kendisine ait olan güfteleridir. Aynı zamanda iyi bir hattattı.

SELANİKLİ MUSTAFA ATATÜRK’E İLK MÜJDEYİ ALİ BEY Mİ VERDİ, İNGİLİZLER Mİ?

 

Adalar kazası kaymakamı İsmail Canbolat Bey

Darağacındaki İsmail Canbolat

Rauf Orbay ve Mustafa Kemal Atatürk

UĞUR MUMCU'NUN DİLİNDEN KARABEKİR-ATATÜRK KAVGASI – 83

 

Falih Rıfkı’nın M. Kemal’in Mütareke Defteri adlı kitabını okumaya devam ediyoruz.

Selanikli süper yalancı şunları söylemiş:

"Fethi (Okyar) Bey'i öteki mevkuflarla (tutuklularla) beraber Bekirağa Bölüğü’ne nakletmişlerdi. Bir iki defa da yanlanna gitmiştim. Tekrar ziyaret ederek mahremlerime de (sırdaşlarıma da) bu müjdeyi (Samsun havalisiyle ilgili görevlendirmenin haberini) vermek istedim.

“Önce hapishane müdürünün odasına girdim, müdür beni hürmetle karşıladı ve ben oturduktan sonra ayakta durdu:

"- Oturunuz Ali Bey!" dedim.

"Bu Ali Bey, Buğlan Gediği (denilen yerin) garbinde (batısında), kumandanının kendisini tenvir etmemiş (aydınlatmamış, bilgilendirmemiş) olmasından (dolayı), bana yanlış malumat verdiğ için açığa çıkardığım 20'nci alay kumandanı idi. Kabahat onun olmadığını sonradan anlamıştım. Şimdi karşımda duran ve arkadaşları nezareti (gözetimi) altında bulunduran o idi. Harpte açığa çıkarılmış olması, ona emniyet kazandırmış olmalı idi. Namuslu insanları müdafaa etmek borcumuzdur. Ali Bey müstesna bir asker olmayabilirdi, fakat cephelerde fedakârlık etmiş olanlardandı. Ehliyetsiz bir kumandanın kurbanı (olduğu halde), hakka (verilen hükme) razı olacak kadar da temiz kalpli idi. Artık söyleyebilirim. Hapishane müdürü sıfatı ile son ziyaretimde bana dedi ki:

"- Paşam haber aldık, Anadolu'ya gidiyormuşsunz. Ne vakit emrederseniz, mevkuflardan (tutuklulardan) istediklerinizi yanıma alarak size geleceğim." Ayağa kalktım, Ali Bey'in elinden tuttum:

"- Bana muvaffakiyetimin (başarımın) ilk müjdelerini veriyorsunuz, teşekkür ederim" dedim.”

(Falih Rıfkı Atay, M. Kemal’in Mütareke Defteri ve 19 Mayıs, haz. Nurer Uğurlu, İstanbul: Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık, Mayıs 1999, s. 138-9.)

*

Milletin dâhi (deha sahibi) zannettiği bu “az zeki” kurnaz adam burada gaf yaptığının, pot kırdığının, diktiği yalanlar kostümünün dikişlerini patlattığının farkında değil.

Evet burası, çalmakta usta olduğu zilli zurnasının zırt dediği yer.

Sözde, bütün Osmanlı devlet erkânını Padişah’ından Sadrazam’ına, Harbiye Nazırı’ndan (Savunma Bakanı’ndan) Dahiliye Nazırı’na (İçişleri Bakanı’ma) kadar “aldatıyor”, asıl niyetlerini saklayarak onların suyuna gidiyor, fakat Bekirağa Bölüğü’ndeki kıytırık bir subay, Anadolu’ya niçin gittiğini biliyor ve buna, “Paşam haber aldık, Anadolu'ya gidiyormuşsunz. Ne vakit emrederseniz, mevkuflardan (tutuklulardan) istediklerinizi yanıma alarak size geleceğim" diyor.

“Paşam, sana bunu yakıştıramadım, nasıl böyle İngilizler’in istediği ‘hristiyan ahali hesabına Türkler’i tedib (sigaya çekip yola getirme)’ gibi hainane bir görevi kabul edersiniz!” demiyor.

Ve defolu dahi, palavra şampiyonu ulu yalan Atatürk, Ali Bey’in bu sözlerini aktarırken, özene bezene inşa ettiği yalanlar şatosunu bir üfürüşte yıkmış olduğunun farkında değil.

“Demek ki kafası basmıyor” da diyebilirsiniz, “Dalgınlığına gelmiş” de..

İşin aslı, Allah söyletiyor!

*

Fethi Okyar’ın Bekirağa Bölüğü’nde olması ne anlama geliyor, bunun üzerinde durmakta fayda var.

Burası bir hapishane.. İsmi, acımasızlığıyla ünlü ilk müdürü Binbaşı Bekir Ağa’dan geliyor. Binanın ismi Bekirağa Bölüğü kalmış.. Bulunduğu yer, Harbiye Nezareti (Savunma Bakanlığı) binasının kenarıydı.

Bugünkü İstanbul Üniversitesi’nin Savunma Bakanlığı olarak hizmet verdiği zamanlardan söz ediyoruz. Bekirağa Bölüğü de, bugünün Siyasal Bilgiler Fakültesi..

Mondros Mütarekesi’nin akabinde siyasî suçlular (suçlu ilan edilenler) burada hapsedildiler ve İngilizler tarafından Malta’ya sürgüne gönderildiler.

*

Selanikli Mustafa Atatürk’ün mütareke döneminde en fazla samimi olduğu kişiler bu Fethi (Ali Fethi) Okyar, Rauf Orbay ve İsmail Canbolat’tı.

Fethi, 1 Kasım – 21 Aralık 1918 tarihleri arasında (ömrü iki ayı bulmayan) Minber adlı bir gazete çıkardı.

Bu gazeteye, 13 Kasım’da İstanbul’a gelen Selanikli Mustafa Atatürk ortak oldu ve orada İngilizler’e “yağ” çekti. (Vakit gazetesinde de aynı minvalde açıklamaları yayınlandı.)

Selanikli’nin mütareke döneminde (Samsun’a gidişinden önce) İstanbul’da geçen ilk iki ayının, kamuoyu önünde İngilizler’e “yağ” çekmeyle geçtiği görülüyor. Bu iki ay, aynı zamanda, İngiliz Gizli Servisi’nin Türkiye şefi Robert Frew (Fro, Fru) ile başbaşa (fasılalı tarihlerde mütedaddid) gizli saklı görüşmeler yaptığı dönem.

Yine bu iki ay, Selanikli’nin hükümette bir bakanlık kapabilmek için Meclis-i Mebusan’da entrikalar çevirdiği, arkadaşlarıyla “ihtilal” planları hazırladığı dönem.

Fakat, bu iki aylık dönemden sonra Selanikli birdenbire değişiyor, İstanbul’dan umudunu kesiyor, Anadolu’ya geçip vatanı kurtarma planları yapan fedakâr bir “kahraman aday adayı” haline geliyor.

İlginç bir tesadüfle, bu iki aylık dönemden sonra İngilizler, İstanbul’daki (önceki yıllarda sivrilmiş) önde gelen siyasetçi, bürokrat, devlet adamı ve aydınları tutuklamaya ve Malta’ya postalamaya başlıyorlar.

Bu tutuklamalardan, Selanikli’nin ciğerini bilen, İstanbul’daki ilk iki ayda çevirdiği dolaplar (Frew ile yaptığı görüşmeler de dahil olmak üzere) ezberinde bulunan yakın arkadaşları da nasipleniyorlar.

*

İşte Fethi Okyar da bu tutuklananlardan..

10 Mart 1919'da, İttihatçı gizli örgüte mensup olduğu iddiasıyla tutuklanıyor ve Selanikli’nin Samsun’a gidişinden iki hafta sonra, 2 Haziran 1919'da Malta’ya sürgüne gönderiliyor. 30 Mayıs 1921'de serbest bırakıldığında artık Selanikli Atatürk’ün Anadolu’ya gidişinin üzerinden iki koca yıl geçmiştir.

Henüz düşmana karşı gösterdiği hiçbir başarı bulunmamaktadır, fakat İngilizler sayesinde Osmanlı Devleti’ne karşı üstün başarılar sergilemiş durumdadır. Osmanlı’nın elinden meclisi kapmıştır, Meclis-i Mebusan’ın yerini TBMM almıştır. Ayrıca bir de, İstanbul’daki Osmanlı Devleti Hükümeti’ne rakip durumda bir Ankara Hükümeti icat etmiştir.

Eksik olan bir tek Selanikli’nin cumhurbaşkanı unvanı ile padişahlığını ilan etmesidir.

İngilizler, Selanikli’nin diğer samimi dostu Rauf (Hüseyin Rauf) Orbay’a başta dokunmadılar. O da, Selanikli’den 20 gün sonra, 8 Haziran 1919’da Anadolu’ya geçti. Fakat gittiği yer Samsun değildi, kapağı doğrudan Ankara’ya attı. Üç ay sonra Sivas Kongresi’ne katıldı ve Hüsrev Gerede ile birlikte, (Erzurum Kongresi’nde oluşturulmuş bulunan) Heyet-i Temsiliye adına Meclis-i Mebusan’da yer almak üzere İstanbul’a döndü.

Altı ay sonra 16 Mart 1920’de İngilizler (bir ay sonra açılacak olan TBMM’ye yer açmak için) Meclis-i Mebusan’ı bastılar ve birçok mebus (milletvekili) gibi Rauf Orbay’ı da tutukladılar. Orbay, 22 Mart günü Malta’ya postalandı, Fethi Okyar’la hasret giderme imkânı buldu. Orbay Ankara’ya tekrar dönme imkânı bulduğunda takvimler 15 Kasım 1921’i göstermekteydi.

Selanikli’nin “örtülü” dostu İngilizler’den bu şekilde “kazık” yiyen Orbay, kazığın büyüğünü beş yıl sonra Selanikli’nin bizzat kendisinden İzmir Suikasti kumpası ile yiyecekti. Suikast girişimiyle ilişkili olduğu iddiasıyla on yıl kalebentliğe mahkum edildi, ayrıca medenî haklardan (vatandaşlık haklarından) mahrum edilmesine ve mallarına el konulmasına karar verildi. 

Temyiz yolu kapalıydı. O sırada yurtdışında olan Orbay esareti kabul etmedi, yurda dönmedi.

*

Selanikli, cumhurbaşkanlığı etiketi altında padişahlığını (diktatörlüğünü) ilan edince, mütareke dönemindeki en samimi arkadaşlarından üçüncüsü olan İsmail Canbolat’ı (İsmail Hakkı Canbulat) da unutmadı.

Ona olan teşekkürü daha içten ve candandı. Rauf Orbay’ınkine benzer bir cezaya çarptırıldı. Fakat itiraz etti, haksızlığa uğradığını, kendisinin bu muameleyi hak etmediğini, devlet yöneticilerine karşı bu tür tertipler içine girilmesine asla rızasının olmadığını, olamayacağını en iyi Mustafa Kemal’in bildiğini söyledi.

Bunun üzerine itirazı dikkate alınarak idamına karar verildi. Asıldı.

Canbolat’ın böyle konuşması sebepsiz değildi.. Çünkü, Selanikli Sarı Kemal’in, İttihatçılar’ın eski iaşe nazırı (bakanı) Kara Kemal ile yaptığı bir hükümet darbesi planını akamete uğratmış durumdaydı (Rauf Orbay hatıratında ayrıntısıyla anlatır. Canbolat, asılıp denklemden düşürüldüğü için, Selanikli ile ilgili böylesi ilginç hatıralarını yazma fırsatı bulamadı).

Buna göre, Sarı Kemal ile Kara Kemal, Sadrazam Tevfik Paşa’yı kaçırıp bir yere hapsedecekler, hükümet krizi çıkaracak ve hükümetin düşmesini sağlayacaklar, yerine Mareşal Ahmet İzzet Paşa gibi bir isim tarafından yeni bir hükümet kurulacak, ve bu hükümet Sarı Kemal ile Kara Kemal’in istedikleri isimlerden oluşacaktı. Bu arada onlar da muratlarına nail olacak, bir bakanlık koltuğu kapacaklardı.

İki Kemal’in bu terörist muhabbetine Rauf Orbay ile birlikte şahit olan İsmail Canbolat çok sinirlenmiş, yanlarından çıkıp gitmiş, ve bundan paniğe kapılan Selanikli, “Yok canım, ben Kara Kemal’in ağzını arıyordum” filan gibisinden bir bahane uydurarak olayı kapatmıştı.

İşte Sarı Kemal, bu eski samimi dostu Canbolat’ı; kendisine yönelik bir suikast tertibinin (İzmir Suikasti girişiminin) içinde yer alma iddiasıyla astırmıştı.

İşe bakın ki aynı pastadan Kara Kemal'e de pay düştü.. O da idama mahkum edilenlerdendi.

Selanikli, insanları temizlemek suretiyle geçmişini itina ile temizlemekteydi.. 

Temizlediğini zannediyordu.

*

Canbolat, Selanikli Atatürk’ten yediği bu yaşamsal/hayatî önemdeki “kazık”tan önce İngilizler’den de kazık yemişti.

Tıpkı Rauf Orbay ile Fethi Okyar gibi tutuklanıp Malta’ya sürülenlerden..

Aynı şekilde Kara Kemal de Malta’ya sürgün seyahati yapanlardan. Rauf Orbay gibi Meclis-i Mebusan baskınından sonra tutuklananlardan..

İmdi, soru şu: Böylesi bir ortamda Selanikli Atatürk’e İngilizler neden hiç dokunmuyorlar?

Dokunmamak bir tarafa, Samsun vizesini neden derhal veriyorlar?

Sonra aynı İngilizler, Samsun’a gider gitmez adamı tekrar İstanbul’a çağırmaları için Osmanlı Devleti’nden talepte bulunuyorlar, fakat aynı adam yedi ay sonra 27 Aralık 1919’da Ankara’ya vardığında, onu oradaki İngiliz ve Fransız askerleri, eski bir dostlarına kavuşmuş gibi sükunet, uhulet ve suhuletle karşılıyorlar.

O Ankara’ya geldikten üç ay sonra “Mekânın sahibi geldi, artık yerini sağlama aldı, bize ihtiyaç kalmadı” dercesine Ankara’dan sessiz sedasız, gürültüsüz patırtısız bir biçimde çekip gidiyorlar, fakat aynı sırada İstanbul’daki Meclis-i Mebusan’ı basıyorlar.

Ve bu Meclis-i Mebusan’ı basan (ve aynı dönemde Osmanlı Savunma Bakanlığı’nı da basıp kapatan) İngilizler, bunun yanısıra bütün telgrafhaneleri basıp ellerine geçirerek İstanbul ile Anadolu arasındaki iletişimi kesen, Osmanlı devlet çarkını felç eden, ve böylece Anadolu’daki tüm (valiler ve kaymakamlar gibi) mülkî erkân ile askerî makamları yönlerini Ankara’ya çevirmek zorunda bırakan İngilizler, Selanikli İstanbul’a geleceği zaman da yine aynı “mekânın sahibi” nezaket, zarafet ve sehaveti ile İstanbul’dan kavgasız gürültüsüz çekip gideceklerdir.

*

Dediğimiz gibi, milletin dâhi (deha sahibi) zannettiği “az zeki” kurnaz Selanikli, Bekirağa Bölüğü (Hapishanesi) Müdürü Ali Bey’in "Paşam haber aldık, Anadolu'ya gidiyormuşsunz. Ne vakit emrederseniz, mevkuflardan (tutuklulardan) istediklerinizi yanıma alarak size geleceğim" şeklindeki sözünü aktararak farkında olmadan foyasını ortaya dökmüş, maskesini düşürmüş durumda.

Ali Bey herhalde şunu demek istemiyordu: 

“Paşam, bu tutuklular var ya bu tutuklular, İngilizler tarafından tutuklanmış olduklarına bakmayın, tıpkı sizin gibi Samsun havalisine gidip hristiyan ahali hesabına Türkler’in başını ezmeye hazır İngiliz muhipleri durumundalar.. Ne zaman istersen ben onları da alıp sizin yanınıza gelir, emriniz altına girerim. Yeter ki siz isteyin, şu yanı başımızdaki Savunma Bakanlığı binasındaki bakan ile bürokratlar bize vız gelir tırıs gider, tutuklular ellerini kollarını sallayarak buradan çıkarlar. Ne de olsa emir büyük yerden.. İngiliz efendilerimiz sizin gibi birinin Samsun havalisinde hizmet görmesini arzu etmişler.. Tak diye emrederler şak diye yaparız.”

Bunu demek istemediği açık.. 

Şunu diyor: 

“Paşam, devletin sizi Anadolu’da millî bir direniş hareketi organize etmek için görevlendirdiğini biliyoruz. Her ne kadar bunu Mondros Mütarekesi hükümleri gereğince ‘resmen’ deklare edemiyor, karınlarından konuşuyorlarsa da, işin aslını herkes biliyor. Biz de gerektiğinde size omuz vermeye, elimizi taşın altına koymaya hazırız.”

Durum bu..

Fakat sonradan Selanikli zorba zampara, bu gerçeğin yüksek sesle söylenmesine izin vermeyecek, masallarla milleti aldatmaya koyulacaktır.

Akisini söylemek ise “İhtimal bazı kafalar kesilecektir” vecizesinin konusu haline gelecektir.

Daha sonra da bir “Atatürk’ün yalanlarını ve palavralarını koruma kanunu” ihdas edilecektir.

*

Selanikli, Ali Bey’i onaylıyor..

“Bana muvaffakiyetimin (başarımın) ilk müjdelerini veriyorsunuz, teşekkür ederim” diyor.

Hangi muvaffakiyet bu?..

Söylenildiği bağlamda, Osmanlı Devleti’nin “örtülü operasyonu”nun başarısı gibi görünüyor.

Fakat gerçekte, İngilizler’in Selanikli marifetiyle Osmanlı Devleti’ne karşı yürüttükleri bir “imha operasyonu” söz konusu..

Bu imha operasyonunda işbirlikçilik yapan Selanikli’ye vaat edilen ise, Şerif Hüseyin’e vaat edilenin benzeri. (Ki Şerif Hüseyin’in oğullarına Irak ile Ürdün’ü verdiler. Irak, 1958 darbesiyle ellerinden çıktı, Ürdün devam ediyor.)

Dolayısıyla, Selanikli’ye ilk müjdeyi veren aslında Ali Bey değil.. İngilizler..

Nerden biliyoruz?

Kadir Mısıroğlu dediği için mi?..

Hayır!.. Selanikli Mustafa Atatürk’ün sağ kolu, başbakanı, Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı, İstiklal Harbi’nin Batı Cephesi Komutanı, CHP’nin ikinci genel başkanı Orgeneral İsmet İnönü dediği için:

"İstiklâl mücadelesinin başarısı da esasında İngilizlerin buna karar vermesi ve diğer müttefikleri de bunu kabule mecbur etmesiyle mümkün olmuştur."

(Milliyet Gazetesi‘nin 29 Ekim 1973 tarihli sayısından aktaran Fikret Başkaya, Paradigmanın İflası, İstanbul: Yordam Kitap, 2018, s. 60.)